انواع درختچه های زینتی و مشخصات آنها

انواع درختچه های زینتی و مشخصات آنها

در طی سال های گذشته با توجه به نتایج بعضی از طرح های تحقیقاتی، بعضی از گونه های درختان و درختچه های زینتی نسبت به موارد مشابه نیاز آبی کمتر داشته و به خشکی نیز مقاوم تر بوده اند، در این پست به معرفی انواع درختچه های زینتی و مشخصات آنها می پردازیم، با ما همراه باشید.

مقدمه

مسلماً برای تعیین گونه های گیاهی برای کشت در فضای سبز هر منطقه، متناسب با تمام شرایط زراعی آن منطقه و با توجه به مقاومت گیاهان نسبت به عوامل نامساعد تصمیم گیری می شود و با توجه به تنوع شرایط زراعی و به خصوص کیفیت و کمیت آب و خاک در مناطق مختلف شهر و استان این مقوله باید لحاظ شود. در سال های گذشته توسط مراکز تحقیقاتی وابسته به وزارت کشاورزی و منابع طبیعی و همچنین دانشگاه‌ های کشور در خصوص درختچه های زینتی تحقیقات منسجم و کافی نشده است و سازمان پارک‌ها و فضای سبز شهرداری، تاکنون نسبت به اجرای مهم ترین طرح های تحقیقاتی مرتبط با مسائل فضای سبز اقدام نموده است و نتایج قابل قبولی کسب نموده است ولی درختان با توجه به سن آنها احتیاج به تحقیقات در زمان های بیشتری دارند.

با توجه به تجارب کارشناسان و نتایج مطالعات و تحقیقاتی که تاکنون به دست آمده است، گیاهان مقاوم و یا نسبتاً مقاوم به خشکی به صورت زیر تقسیم بندی می شوند :

۱ . چمن های مقاوم به خشکی

۲ . درختان مقاوم یا نسبتاً مقاوم به خشکی

۳ . درختچه ها و پیچ های زینتی مقاوم یا نسبتا مقاوم به خشکی

۴ . گل ها و گیاهان زینتی مقاوم به خشکی

شایان ذکر است از کشت چمن های با نیاز آبی زیاد اعم از چمن لولیوم، اسپرت، چهار تخم و تمام بذور چمن های وارداتی از اروپا و همچنین کشت غالب درختان انواع بید، صنوبر، سپیدار باید جدا جلوگیری نمود.

چمن های مقاوم به کم آبی

از دیرباز بذر چمن های مورد نیاز فضاهای سبز کشور توسط شرکت های وارد کننده از کشورهای اروپائی تأمین می شده و ارقام چمن های تعیین شده و محل تولید بذور اینگونه چمن ها، مناسب شرایط مناطق مرکزی ایران نبوده و اکثرا نیاز آبی آنها زیاد بوده است و در فصول زراعی یک روز در میان و در فصول گرم هر روز نیاز به آبیاری دارند و به طور متوسط در هر دور آبیاری برای هر متر مربع چمن ۱۵ لیتر آب مورد احتیاج است بنابراین در هر هکتار برای هر بار آبیاری ۱۵۰ متر مکعب آب نیاز داریم لذا سازمان پارک‌ها و فضای سبز شهرداری از چند سال پیش در پی مطالعات و تحقیقات گسترده ارقامی از چمن های سردسیری و گرمسیری را شناسائی، اصلاح و به تولید انبوه رسانده که نیاز آبی آنها نسبت به چمن های رایج (مانند چهارتخم، سه تخم، اسپرت و …) ۴ تا ۱۰ برابر کمتر می باشد.

از چمن های سردسیری ارقام فستوکا آراندیناسه برای مکان های آفتابی و فستوکاروبرا برای مکان های سایه آفتاب و از چمن های گرمسیری ارقامی از چمن های ژاپنی و چمن های آفریقایی توصیه می شوند. بنابراین طبق دستورالعملی، عدم استفاده از بذر چمن های وارداتی و به جای آن طبق یک طراحی صحیح استفاده از چمن های مقاوم سردسیری و گرمسیری و تلفیقی از بوته ها، درختان و درختچه های مقاوم به کم آبی در عرصه های فضاهای سبز ارائه گردیده است.

در طی سال های گذشته با توجه به تجارب کارشناسان و نتایج بعضی از طرح های تحقیقاتی بعضی از گونه های درختان و درختچه های زینتی نسبت به موارد مشابه نیاز آبی آنها کمتر و به خشکی مقاوم تر  می باشند. البته با توجه به اینکه شرایط بسترهای کشت در نقاط مختلف شهر و استان متفاوت است با توجه به کیفیت و کمیت آب و خاک هر منطقه نوع گونه گیاهی انتخاب شده برای مناطق مختلف شهر نیز متفاوت می باشد.

زبان گنجشک نمونه ای از درختچه های زینتی

این درخت بومی جنگل های شمال می باشد و انتشار آن در سرتاسر جنگل های شمال از آستارا تا گلیداغی می باشد و نوعی از این درخت در سایر مناطق به صورت طبیعی و یا دست کاشت وجود دارد. ارتفاع این درخت به ۳۰ متر و قطر آن به ۷۰ سانتیمتر می رسد.

درختی خزان کننده، متوسط و بومی نواحی معتدله و نیم کره شمالی می باشد. در نزدیکی نهرها و آبراهه های دائمی بر روی خاک های مختلف رشد می کند. میوه سامارا آن باید به محض رسیدن جمع شده و فورا کاشته شود یا لایه بندی گردد. این درخت به منظور کاشت در حاشیه خیابان ها یا کانال های آب به دلیل رشد سریع و چوب مرغوب آن ارزشمند است. دیگر گونه های زبان گنجشک بومی بخش هایی از خاور نزدیک نیازهای رویشگاهی مشابهی دارند. در گونه دیگر زبان گنجشک رویشگاه آن در مناطقی غیر از شمال کشور می باشد. در شکل ۱ نمونه ای از درختچه های زینتی نشان داده شده است.

درختچه زینتی

شکل ۱ . درختچه های زینتی

کاج تهران نمونه ای از درختچه های زینتی

این درخت بومی دشت الدار گرجستان است و از سال ۱۳۳۹ به ایران وارد شده است و به تدریج در نقاط مختلف کشور خصوصا مناطق مرکزی ایران کشت گردیده و سازگاری خوبی از خود نشان داده است و به همین علت به آن کاج ایرانی می گویند. ارتفاع این درخت ۳۰ متر و قطر تنه آن به ۷۰ سانتیمتر می رسد.

بارندگی در رویشگاه آن ۳۵۰-۲۵۰ میلیمتر است. گونه ای کم نیاز، قادر به رویش در خاک های آهکی و حتی کمی شور، اما خاک های باتلاقی را نمی پسندد. به خشکی، سرما و گرما مقاوم است. به طوری که گرمای ۶۵ و سرمای ۲۶- درجه سانتیگراد را تحمل می کند. در ۱۰-۸ سالگی شروع به زاد آوری می کند و میوه های آن همچون میوه دیگر کاج ها پس از دو سال از زمان لقاح می رسد. برای تهیه بذر، معمولاً مخروط ها را در معرض آفتاب قرار می دهند. در هر کیلوگرم بذر این کاج ۲۷-۱۹ هزار دانه وجود دارد و قوه نامیه آنها حدود ۹۶-۷۸ درصد است. توصیه می شود در مناطقی که بارندگی سالانه آنها کمتر از ۵۰۰-۴۰۰ میلی متر است. علاوه بر آبیاری پس از کاشت نهال در تابستان اول ۴ تا ۵ بار و در سال دوم ۱ تا ۲ بار آبیاری شود. از چوب آن می توان در نجاری، فیبرسازی، مقواسازی، جعبه سازی، قالب بتون، نئوپان سازی و غیره استفاده کرد اما برای کاغذ سازی زیاد مناسب نیست. کاج الدار به اندازه سایر کاج های مدیترانه ای در جهان شناخته شده نیست و فقط معدودی از آن را برای جنگل داری در مناطق خشک استفاده نموده اند. این گونه برای جنگل داری در ایران با توجه به توان خارق العاده در تحمل گرما و سرما بسیار با ارزش است.

ارغوان نمونه ای از درختچه های زینتی

درختی خزان کننده و کوچک تا متوسط به ارتفاع ۹ متر است. بومی مناطق شرق مدیترانه بوده به همراه دیگر پهن برگان در مناطقی که باران ۶۰۰ میلیمتر وجود دارد رشد می کند. نیام ها از درخت سرچین می شوند و در هر کیلوگرم ۳۰۰۰۰ تا ۶۰۰۰۰ بذر وجود دارد. بذرها باید خراش دهی شده و ۲۰ تا ۳۰ دقیقه در اسید سولفوریک غلیظ خیسانده شوند و به مدت ۶۰ روز در شن مرطوب و دمای ۷۵ درجه سانتیگراد لایه بندی شوند. دارای قوه نامیه بیش از ۷۰ درصد است. می توان بذرها را برای چند ماه در شرایط اتاق و برای دوره های طولانی تر به طور بسته بندی شده در خشکی و سرما حفظ کرد. این گونه به فراوانی به صورت زینتی در حاشیه خیابان ها به خاطر گل های انبوه آن که در اوایل بهار قبل از برگ ها شکوفا می شوند کاشته شده است. چوب این درختچه زینتی در خراطی و سوخت مصرف دارد.

سرو خمره ای نمونه ای از درختچه های زینتی

سر و خمره ای درختی است که مکان اصلی آن را آسیای معتدل و در چین نام برده اند. در ایران نیز در استان گلستان در منطقه سور کش در دره علی آباد کتول به صورت طبیعی وجود دارد. تک درخت قدیمی آن در حیدر آباد کرج و سبزوار وجود دارد.

درختی است مقاوم نسبت به خشکی و کم آبی و همچنین نسبت به مواد غذایی کم نیاز می باشد. در اکثر خاک ها رشد می کند. حتی در مناطق سنگلاخی، نسبت به نوسانات درجه حرارت مقاوم بوده به طوری که حداکثر درجه حرارت مطلق تا ۵۰ درجه و حداقل درجه حرارت مطلق تا ۳۰- درجه سانتی گراد را به خوبی تحمل می کند. در زمستان ها تغییر رنگ داده و به رنگ قرمز در می آید که منظره زیبائی به درخت می دهد. این درختچه مخصوصا نوع خمره ای آن به خاطر تاج زیبایش به عنوان گونه زینتی در پارک ها کاشته می شود. در شکل ۲ نمونه ای از درختچه های زینتی نشان داده شده است.

درختچه های زینتی

شکل ۲ . درختچه های زینتی

شن نمونه ای از درختچه های زینتی

شن (پلاخور) درختچه ای است خاردار که مخصوص مناطق خشک و نیمه خشک و استپی می باشد. این درختچه بین ۱۷۰۰ تا ۲۲۰۰ متری از سطح دریا می روید دارای خارهای منشعب و سخت بوده، گونه شن گونه ای درختچه ای، نور پسند و مقاوم به خشکی جزء گونه های پیشگام محسوب می گردد. این گونه ارزش تجاری نداشته و تنها ارزش زیست محیطی دارد. شن نیاز آبی کمی دارند و پس از استقرار با حداقل میزان آبی سازگاری دارد. لذا در مناطق خشک و نیمه خشک بیشتر به کاشت آنها به صورت بذر اقدام می کنند.

پیشنهاد مطالعه : بررسی آلودگی آب های زیرزمینی و جلوگیری از آن

منبع :

جزوه شناسایی درخت و درختچه های زینتی از مهندس علی اکبر امینی و معصومه شاهوردی

دیدگاه‌ها ۰


ارسال تیکت جدید