7202
شناسه خبر: 7202
بازدید: 5

در این نوشتار به دلایل ترک خوردن بتن اعم از ترک های ناشی از انقباض خشک شدگی، ترک های ناشی از انقباض حرارتی و … می پردازیم. با ما همراه باشید.

ترک های ناشی از انقباض خشک شدگی

این نوع ترک در اثر تعدادی از دلایل ترک خوردن بتن که عمده آن طراحی بد مخلوط بتن (آب بسیار زیاد، مصالح با دانه بندی ضعیف، نسبت بالایی از مصالح ریزدانه) و عمل آوری ناکافی به وجود می آید. با افزایش درصد مصالح ریزدانه در مخلوط، آب بیشتری جهت کارایی مورد نظر نیاز خواهد بود. تمامی بتن ها و ملات ها در شرایط خشک، منقبض می شوند و در اثر آن تمایل به عریض شدن ترک ها در اثر سایر عوامل به وجود می آید. انقباض کلی (جابجایی رطوبت) از انقباض برگشت ناپذیر و برگشت پذیر تشکیل می شود. در شرایط خشک شدن اولیه، میزان قابل توجهی از انقباض کل، برگشت ناپذیر است، اما پس از چند سیکل تر و خشک شدن، انقباض تقریباً کاملا برگشت پذیر می شود.

ترک های ناشی از انقباض خشک شدگی به طور کلی به موارد زیر محدود می شوند :

1 . اعضای غیر سازه ای که تنها دارای آرماتور اسمی برای کنترل می باشند، نظیر واحدهای پیش ساخته.

2 . آستر کف، شمشه کاری و اندود کردن

3 . دیواره های جان پناه با توزیع ناکافی فولاد، تنش های ناشی از انقباض خشک شدگی اغلب به صورت تنش های انقباض حرارتی بحث می شوند.

پیشنهاد مطالعه : بررسی انواع ترک دیوار آجری و نحوه جلوگیری از آنها

دلایل ترک خوردن بتن

ترک های ناشی از انقباض حرارتی

در طی فرایند گیرش و سخت شدن بتن، گرمای قابل توجهی در اثر واکنش شیمیایی بین سیمان و آب اختلاط حاصل می شود. این امر منجر به افزایش محسوس دما در بتن می گردد. دمای حداکثر، زمان رسیدن به آن و سپس سرد شدن، به عوامل بسیاری وابسته است. در حالی که دمای بتن بالغ افزایش می یابد، بتن منبسط شده و در
هنگام سرد شدن، منقبض می گردد. این انبساط و انقباض پیاپی می تواند از دلایل ترک خوردن بتن باشد. ضریب انبساط حرارتی و انقباض حرارتی به عواملی وابسته است که مهمترین آنها نوع رنگ دانه و نسبت های اختلاط می باشند. با نسبت های اختلاط یکسان، بتن با سنگ دانه آهکی ضریب انبساط حرارتی به مراتب پایین تری نسبت به بتن ساخته شده شن چخماقی دارد.

از دلایل ترک خوردن بتن ،ترک های ناشی از انقباض حرارتی می باشند که عمدتاً به خاطر توزیع ناکافی فولاد رخ می دهند که در هنگام سرد شدن بتن بالغ از دمای ماکزیمم خود، تنش های رشد یافته را تحمل می کند. این مساله در دیوارهای جانپناه، دیوارهای حائل، دال های طره ای تراس و گاهی هم در دال های کف اتفاق می افتد.

ترک های نقشه وار (خرد شدگی)

این موضوع واقعا نوع خاصی از ترک در اثر انقباض حاصل از خشک شدگی بوده و حذف کامل آن اگر غیر ممکن نباشد، بسیار دشوار خواهد بود. این نوع ترک خوردگی گاهی اوقات در واحدهای پیش ساخته با کیفیت بالا رخ می دهد اما به طور معمول در کف ریزی های بتنی با کیفیت بالا نظیر موزائیک گرانولیتی و درجا یافت می شود. عرض ترک معمولاً در بازه 0/1 تا 0/3 میلیمتر و عمق آن نیز به ندرت از 0/5 میلیمتر تجاوز می کند. این نوع ترک خوردگی در سال های خیلی ابتدایی عمر بتن رخ می دهد اما به دلیل ریزی ترک ها، اغلب بدان توجه نشده و برای ماه ها یا حتی سال ها گزارش نمی شود. این نوع ترک خوردگی تاثیر منفی بر دوام بتن نمی گذارد و در واحدهای پیش ساخته که در ترکیب آنها از سیمان پرتلند سفید استفاده شده، احتمال پر شدن ترک ها با آلودگی های ریز وجود داشته که این امر منجر می گردد ترک ها بیشتر به چشم بیایند. این نوع از ترک گاهی اوقات با الگوی ترک های ناشی از واکنش قلیا – سیلیس اشتباه گرفته می شود.

ترک خوردگی ناشی از ساخت و ساز نادرست

ترک های ناشی از ساخت و ساز نادرست، معمولاً از نواقص موجود در حذف قالب ها، مانند حذف نادرست، توجه ناکافی به حذف، و استفاده از نوع ماده رها سازی نادرست رخ می دهد. این امر می تواند منجر به خسارت اولیه به نبشی های تیرها، ستون ها و دال های کف گردد. در زمانی که ترک ها عریض می شوند، رطوبت اجازه می باید تا به درون آنها نفوذ نموده و در آب و هوای سرد منجمد شده و موجب عریض تر شدن ترک ها و در نهایت خرد شدن شود.

ترک خوردگی ناشی از واکنش قلیا – سیلیس

در سطوح صاف، مشابه فرم بدی از ترک نقشه وار می باشد. یک شاخص مناسب برای اینکه نشان دهد چنین ترک هایی نقشه وار است، تراوش نمودن ژل سفید مایل به زرد از ترک ها بوده که شبیه به شکفته شدن آهک بی رنگ می باشد. ارزیابی علت ترک های ناشی از نقشه وار در بتن خارجی توجه خاصی را می طلبد.

پیشنهاد مطالعه : آشنایی با انواع ترک در بتن و روش های ترمیم آنها

منبع : جزوه انواع ترک بتن در اعضای ساختمان بتن آرمه و روشهای ترمیم ترک از علیرضا المکچی و مجتبی پاشاپور

نویسنده

محمد حسن دانشور
در دوران دانشجویی در دانشگاه شیراز آرزو داشتم بستری وجود داشته باشد تا هم با تولید محتوا تخصصی، به ابهامات درون ذهنم پاسخ دهد و هم اینکه بتوانم سوالات خود را در رابطه با نرم افزارهای مختلف با متخصصین امر مطرح نمایم. آن ارزو هم اکنون با همراهی تیمی مجرب با "گروه مهندسی فراعمران" محقق شده است. | بنیان گذار گروه مهندسی فراعمران

مشاوره از طریق واتساپ