4202
شناسه خبر: 4202
بازدید: 4

در این نوشتار به بررسی نکات مربوط به تاسیسات برقی و مکانیکی ساختمان های موجود از منظر مبحث بیست و یکم مقررات ملی ساختمان می پردازیم.

الزامات قانونی

این بخش الزامات حداقل که رعایت آن ها در تاسیسات برقی و مکانیکی هر ساختمانی الزام قانونی دارد را در مراحل طراحی، اجرا، بهره برداری و نگهداری، تغییرات و بازرسی بیان می نماید.

احکام این بخش باید تاسیسات برقی و مکانیکی را با اهداف ایمنی و بهداشت و تامین انرژی کنترل نماید. الزامات این بخش شامل هرگونه تغییر کاربری در ساختمان می گردد.

ساختمان های موجود 

تاسیسات برقی و مکانیکی در ساختمان های موجود که پیش از انتـشار رسـمی این ضوابط به طور قانونی از آنها استفاده شده است، مشمول الزام قانونی رعایت احکام این مبحث قرار نمی گیرد ولی از زمان انتشار رسمی احکام این مبحث، کار در ساختمان های در دست اجـرا باید با رعایت این احکام صورت گیرد.

  مقررات کلی 

  • طراحی، نصب، راه اندازی، سرویس و نگهداری سیستم های تاسیسات گرمایی، تعویض هوا و تهویه مطبوع باید با رعایت الزامات مندرج در مبحث 14 مقررات ملّی ساختمان ایران انجام گیرد.
  • طراحی تاسیسات آب سرد و گرم مصرفی و سیستم دفع فاضلاب باید با رعایت الزامات مندرج در مبحث 16 مقررات ملّی ساختمان ایران انجام گیرد.
  • لوله کشی گاز طبیعی ساختمان، نصب وسایل گازسوز و نصب دودکش های ساختمانی باید با رعایت الزامات مندرج در مبحث 17 مقررات ملّی ساختمان ایران انجام گیرد.
  • طراحی سیستم اطفاء حریق ساختمان باید با رعایت الزامات مندرج در مبحث 3 مقررات ملّی ساختمان ایران انجام گیرد.
  • طراحی آسانسور و پله برقی باید با رعایت الزامات مندرج در مبحث 5 مقررات ملیّ ساختمان ایران انجام گیرد.
  • طراحی و اجرای تاسیسات برقی ساختمان ها باید با رعایت الزامات مندرج در مبحث 13 مقررات ملّی ساختمان ایران انجام گیرد.
  • تاسیسات تامین یا انتقال برق مجموعه به هیچ وجه نباید در صورت وقوع انفجار، در معرض تماس با عناصر اشتعال پذیر یا هادی جریان برق قرار گیرند.
  • در صورت لزوم به مجاورت تاسیسات و عناصر آسیب زا در کنار یکدیگر، هریک از آنها باید به طور کاملاً مجزا و محفوظ در میان سازه ای که بتواند بار انفجاری مربوط را تحمل نماید نصب گردد.
  • امکانات ضروری در هر ساختمان (مانند منابع آب، برق اضطراری و تلفن) باید پیش بینی شوند.
  • فضای باز ساختمان باید به تجهیزات و سطوحی جهت فوریت های پزشکی، آب، تلفن و برق اضطراری مجهز باشند.
  • وجود شیر آتش نشانی در هر ساختمان ضروری است؛ تعداد و فاصله شیرهای آتش نشانی، تابع ضوابط سازمان آتش نشانی خواهد بود.

نکات تاسیسات برقی و مکانیکی

1- تاسیسات برقی 

سیستم الکتریکی 

  • از نظر سازه ای، دیوارها و کف هایی که در مجاورت تجهیزات قرار دارند باید از عناصر سازهای مقاوم و مناسب ساخته شده باشد. حفاظت مسیر کابل های ورودی اصلی، خطوط توزیع برق اضطراری و سیستم اعلام حریق (شامل سیم کشی و تجهیزات اصلی) در مقابل انفجار و بارهای انفجاری الزامی است.
  • نگهداری نقشه های تاسیسات الکتریکی ساختمان در محلی امن و قابل دسترس، برای تعمیر و تقویت احتمالی سیستم ها الزامی است.
  • تابلوهای برق نرمال و اضطراری، لوله های برق و تابلوهای توزیع و حفاظت فشار ضعیف و متوسط، حتی المقدور باید به صورت مجزا و در محل های مختلف و به اندازه کافی دور از یکدیگر اجرا گردند؛ سیستم های توزیع برق باید از محل های مجزا قابل راه اندازی باشد.
  • برای جلوگیری از شکست لوله ها، پیش بینی های لازم در محل های درز انبساط انجام شود؛ استفاده از اتصالات انعطاف پذیر توصیه می شود.
  • نصب چراغ های اضطراری در سرویس های بهداشتی الزامی است.
  • چراغ های اضطراری باتری دار باید در راه رو، پلکان ها و در قسمت خروجی با علامت خروج تعبیه شود.
  • از نصب هرگونه چراغ روشنایی آویزان و معلق از سقف باید اجتناب نمود.
  • برای حفاظت تجهیزات الکتریکی حساس باید از پوشش های مناسب (پوشش ریزبافت و از جنس نسوختنی) استفاده شود.
  • برای حفاظت مدارهای الکتریکی با حساسیت بالا باید از کلیدهای حفاظت اتوماتیک دارای میله مغناطیسی و رله حرارتی استفاده شود.
  • ایجاد فشار مثبت در محل نصب برخی از تجهیزات حساس الکتریکی، الکترونیکی و مخابراتی برای جلوگیری از ورود دود و گرد و غبار به درون آنها توصیه می شود.
  • لوله ها و سینی های نگهدارنده باید انعطاف پذیری لازم را برای تحمل حرکات جانبی در نقاط مهاری داشته باشد.
  • استفاده از لوله های الکتریکی به صورت مدفون (البته در مکان هایی که امکان آن وجود دارد) توصیه می شود.
  • سینی ها باید به گونه ای تعبیه گردند که از صدمات ناشی از ترکش های انفجار به کابل ها جلوگیری نمایند. مهار و تثبیت موتورهای الکتریکی و ژنراتورها روی سازه فونداسیون به نحوی که ازحرکات جانبی بیش از حد این تجهیزات در اثر موج انفجار جلوگیری به عمل آورد، ضروری است؛ همچنین تجهیزات اضافی و کنترلی نیز باید متناسب با تجهیزات اصلی مهار شود.
  • در طراحی تابلوهای برق ساختمان ها باید از تجهیزات حفاظتی در مقابل تغییرات ولتاژ و جریان اضافی استفاده نمود.

سیستم ارتباطی و مخابراتی

  • سیستم های اطلاع رسانی و هشدار دهنده باید به صورت متمرکز بوده و نباید داخل یک لوله اجرا شوند.
  • کابل های کنترل با سیگنال جریان ضعیف نباید با کابل ها و سیم های فشار قوی یا متوسط، از داخل یک لوله عبور داده شود.
  • لوله های برق ذخیره و خروجی های برق قدرت برای نصب تجهیزات کنترل و ایمنی در آینده، باید فراهم شود.
  • به منظور اخطار به موقع به ساکنین هنگام تهدید، ساختمان باید دارای سیستم اطلاع رسانی باشد.

سامانه برق اضطراری

  • وجود مولد برق اضطراری در مجتمع های اداری، تجاری، مسکونی، آموزشی و درمانی الزامی است.
  • مولد برق اضطراری باید برای تامین توان الکتریکی سیستم های هشدار، روشنایی مسیرهای خروجی، روشنایی پناهگاه ها و فضای امن، علائم خروج، سیستم های مخابراتی اضطراری، تجهیزات اعلام حریق و پمپ های آتش نشانی، پمپ آب مصرفی، سیستم تخلیه دود و آسانسور اضطراری در یک نقطه امن تعبیه شود.
  • به کارگیری تمهیدات لازم از قبیل مولد برق اضطراری به منظور کارکرد مداوم در بعضی مکان ها مانند اتاق های عمل بیمارستان ها الزامی است.
  • ژنراتور اضطراری و مخزن سوخت مربوطه باید در فضاهای امن و مجزا قرار گیرند.
  • مخزن سوخت باید به اندازه کافی دور از ژنراتور و حتی المقدور به صورت مدفون تعبیه شده باشد تا در صورت انفجار مخزن سوخت، آسیبی به ژنراتور وارد نشود. ابعاد مخزن باید برای ذخیره سازی میزان مناسبی از سوخت طراحی شده باشد و درمورد ژنراتورهای پر قدرت از مخزن سوخت روزانه استفاده شود.
  • جهت امکان اتصال ژنراتور اضطراری سیار به سیستم الکتریکی ساختمان، باید تابلو برق و فیدر مناسبی در ساختمان تعبیه شده باشد.
  • جهت کاهش اندازه پادری می توان از سیستم هواکش برقی استفاده نمود.
  • فیوزهای توزیع توان اضطراری باید دارای حفاظ محکم بوده و یا در بتن محصور گردند.
  • تابلوهای توزیع برق اضطراری و سوئیچ های تغییر وضعیت اتوماتیک باید در اتاق هایی مجزا از سیستم قدرت قرار گرفته باشد.
  • روشنایی چراغ های اضطراری و علائم خروجی در طول مسیر خروجی باید توسط باتری فراهم شده باشد تا روشنایی آنی را در زمان قطع برق تامین نماید.

مبدل های برق

  • مبدل های برق اصلی قدرت باید در صورت امکان در فضاهای داخلی ساختمان و دور از دسترس عموم قرار گرفته باشد.

2- تاسیسات مکانیکی

  • تاسیسات مکانیکی باید در مکان هایی تعبیه شود که یا آسیب نبیند یا در صورت آسیب دیدگی قابل مرمت باشد و در نهایت یا بر اثر آسیب دیدگی و تخریب ساختمان هیچ گونه تلفات جانی بوجود نیاید.
  • مکان هایی که تجهیزات اضطراری مانند مخزن سوخت، موتورهای برق اضطراری، رایزرهای آبپاش، سیستم اعلام حریق و همچنین دودکش ها در آنها قرار می گیرد، باید دارای فضای امن با دیوارهای محافظ باشد. به منظور امنیت هرچه بیشتر کانال های هوارسانی، لوله ها و لوله کشی ها، برای عایق بندی حرارتی باید از موارد و مصالح نسوز و ضد آتش استفاده شود.
  • در ورودی کانال های هوارسانی از محیط خارج ساختمان اجرای حداقل 3 خم 90 درجه جهت کاهش نفوذ فشار ناشی از موج انفجار به داخل توصیه می گردد.
  • در صورت عبور لوله روی پشت بام باید لوله ها و اجزاء مربوط به صورت مناسب محافظت شوند.
  • لوله کشی به صورت آویز از سقف ممنوع است.
  • در محل اتصال کانال های هوا به دستگاه و همچنین در محل های با احتمال برخورد موج و شوک حرکتی ناشی از انفجار از سازه به کانال هوا، باید از اتصالات قابل انعطاف استفاده شود.
  • در ساختمان باید از حداقل قطر موردنیاز برای کانال های هوا و فیلترها استفاده گردد.

سیستم تهویه مطبوع باید در حالات اضطراری به طور اتوماتیک قطع و در صورت بروز آتش سوزی هواکش ها نیز قطع شود.

  • استفاده از فضای هوابند و همچنین درز بندی موثر و مناسب در ورودی ساختمان جهت جلوگیری از ورود دود، گرد و غبار توصیه می شود.

تاسیسات گرمایی، تعویض هوا و تهویه مطبوع 

  • در ساختمان ها باید حتی المقدور از بکارگیری سیستم های با احتمال نشت بالا یا سیستم های تبریدی دارای کویل مستقیم خودداری گردد. در صورتی که سیستم های با احتمال نشت بالا یا سیستم های تبریدی دارای کویل مستقیم به کار گرفته شوند، باید زمانی که احتمال بروز خطر در آن زیاد است، گاز و مواد مبرد داخل سیستم های یاد شده از طریق شیرهای تخلیه به بیرون هدایت شود.
  • در صورت استفاده از سیستم های تهویه مطبوع آبی یا آبی – هوایی، اجرای دریچه هوای تازه در دیوارهای خارجی پشت فن کوئل مجاز نیست.
  • سیستم های خنک کننده تبخیری باید در شرایط اضطراری توسط سیستم کنترل متمرکز به صورت سریع و اتوماتیک خاموش شود.
  • شبکه های لوله کشی و کانال کشی در سیستم های تاسیسات گرمایی، تعویض هوا و تهویه مطبوع باید دارای قطعات انبساطی و اتصالات انعطاف پذیر در محل نصب دستگاه ها و همچنین فصل مشترک لوله و کانال با دیوارها باشد تا خسارات ناشی از شوک حرکتی حاصل از انفجار به حداقل برسد.
  • بست ها و نگهدارنده های لوله ها و کانال ها نباید کاملاً صلب باشد تا قابلیت تحمل و جابه جایی در اثر شوک حرکتی را دارا باشد.
  • توصیه می شود در ساختمان ها با شرط رعایت الزامات مندرج در مبحث 14 مقررات ملیّ ساختمان ایران از لوله های پلیمری استفاده شود.
  • در ساختمان ها به منظور استمرار فعالیت پس از آسیب ساختمان لازم است موتورخانه در مکان امن و دارای استحکام کافی قرار گیرد.
  • در موتورخانه ها استفاده از دو یا چند دستگاه تاسیساتی مانند دیگ، چیلر، پمپ، برج های خنک کننده و غیره با شرط هم پوشانی کافی و ظرفیت مناسب جهت استمرار فعالیت تجهیزات سالم در زمان اضطراری و افزایش قدرت تعمیر دستگاه ها الزامی است.
  • در موتورخانه ساختمان ها تجهیزات نصب شده مانند پمپ ها و مخازن آب، باید حتی المقدور به صورت افقی انتخاب و اجرا شوند تا در مقابل شوک حرکتی سازه در اثر انفجار دچار واژگونی نشوند.
  • ورودی هوای تازه به موتورخانه باید از محلی امن و دور از آوار ناشی از انفجار پیش بینی شود.
  • مشعل های حرارتی موتورخانه ها در ساختمان ها حتماً باید دوگانه سوز بوده و با استفاده از گاز شهری و گ-ازوئیل (ذخیره شده در مخزن ویژه) قابلیت کار داشته باشد.
  • محل مخازن ذخیره سوخت گازوئیل موتورخانه باید در فاصله مناسب و ایمن نسبت به موتورخانه و سایر فضاهای مهم پیش بینی گردد.
  • کانال های سیستم تهویه و تعویض هوا باید دارای انعطاف پذیری خصوصاً در فصل مشترک عبور از مقاطع دیوارها و محل نصب دستگاه ها باشد.
  • جهت مقابله با ورود امواج الکترومغناطیسی از طریق کانال های هوارسانی (فلزی)، لازم است تمهیدات لازم در نظر گرفته شود.

تاسیسات بهداشتی

سیستم آبرسانی 

  • به منظور ادامه فعالیت در ساختمان ها، ساخت منبع ذخیره آب مصرفی براساس تعداد نفرات و شرایط خاص بهره برداری در شرایط پس از آسیب ساختمان و احتمال قطع شبکه آب شهری لازم است.
  • این منابع باید در نقاط امن و به صورت مستحکم در طبقات زیرین ساختمان یا محوطه اطراف ساختمان اجرا گردند.
  • اجرای منبع ذخیره آب مصرفی روی بام ساختمان مجاز نیست.
  • لازم است پمپ ها ضمن داشتن تجهیزات یدکی و یا تعداد جایگزین و آماده به کار (رزرو) جهت استفاده از برق اضطراری در مواقع لزوم تجهیز شوند.
  • نصب اتصالات قابل انعطاف، لرزه گیرها یا شیلنگ های خرطومی در مسیر عبور لوله های آبرسانی و خصوصاً در محل فصل مشترک تقاطع لوله ها با دیوارها لازم است.
  • توصیه می شود از لوله های پلیمری مورد تایید مبحث 16 تاسیسات بهداشتی ساختمان برای کاهش خسارات ناشی از شوک حرکتی سازه و ارتعاشات وارده به لوله ها در اثر پیامدهای انفجاری استفاده شود.
  • نصب شیرهای قطع سریع در محل های قابل دسترس برای تغذیه شبکه و همچنین انسداد شبکه در مناطق آسیب دیده برای استفاده در شرایط اضطراری الزامی است.

تاسیسات فاضلاب 

  • اجرای سیستم جمع آوری آب های سطحی و کفشوی ها با تعداد مناسب در طبقات زیرین ساختمان در شرایط اضطراری لازم است.
  • طراحی و اجرای لوله های فاضلاب خروجی باید به گونه ای باشد که هم زمانی تخلیه اضطراری فاضلاب در شرایط اضطراری به راحتی میسر باشد.
  • به منظور جلوگیری از صدمات ناشی از شوک حرکتی سازه توصیه می شود لوله های فاضلاب پلیمری (مورد تایید مبحث شانزدهم مقررات ملی ساختمان ایران) به جای لوله های چدنی و با فولادی اجرا گردد.

لوله کشی گاز طبیعی ساختمان 

  • توصیه می شود در ساختمان ها در صورت ورود لوله های گاز به داخل ساختمان از شیرهای سایزمیک استفاده نمود.
  • توصیه می شود لوله کشی حداقل مسیر را داخل فضاها را داشته باشد.

تاسیسات اطفاء حریق 

  • ساختمان باید دارای نقشه و علائم راهنمای مناسب نصب شده در محل های مناسب باشد.
  • در تمامی ساختمان ها وجود لوله های انتظار و جعبه آتش نشانی ضروری است. جانمایی، اندازه و تعداد آنها باید براساس الزامات آتش نشانی و مبحث 3 مقررات ملیّ ساختمان تعیین شود.
  • سیستم لوله های انتظار باید آماده استفاده افراد متخصص آتش نشان باشد.
  • استفاده از سیستم اطفا حریق خودکار در ساختمان های درمانی الزامی است.
  • استفاده از سیستم اطفاء حریق خودکار (آب پاش) در مجتمع های مسکونی، اداری، تجاری و آموزشی توصیه می شود.
  • لوله اصلی آتش نشانی، علاوه بر محل درزهای انبساط ساختمان، در نقاط مناسب دیگر مانند فصل مشترک فضای خارج و داخل ساختمان، باید دارای اتصالات قابل انعطاف و مقاوم باشد.
  • به منظور بهره برداری مناسب از سیستم های آتش نشانی، اعم از شبکه های آب آتش نشانی و کپسول ها، استفاده از تابلوها و علائم مناسب در مجاورت همه شیرآلات روی دیوارها و فضاهای عمومی لازم است.
  • استفاده از شب رنگ و برچسب های علائم جهت راهنمایی کاربران در شرایط تاریکی محیط و قطع برق لازم است.
  • مسئول واحد آتش نشانی و یا تاسیسات ساختمان باید همواره در جهت آموزش و تمرین های لازم پرسنل، تست شبکه اطفاء حریق، شارژ کپسول ها و سایر اقدامات ایمنی، آمادگی لازم را حفظ نماید.
  • لازم است تمهیدات لازم جهت اتصال شبکه آتش نشانی ساختمان به شبکه آب شهری پیش بینی گردد.
  • محل اجرای مخزن ذخیره آتش نشانی و پمپ های این سیستم به لحاظ مقابله با برخورد موج انفجار و ترکش باید مقاوم باشد و حتی المقدور از دیوارهای بتنی در اطراف آن ها استفاده شود.
  • برای افزایش ضریب اطمینان، پمپ های آتش نشانی اصلی و ذخیره باید هم از برق شهری و هم از برق اضطراری تغذیه شوند.

آسانسور و پله برقی

آسانسورهای اضطراری 

  • آسانسور نباید به عنوان وسیله ای برای فرار افراد از ساختمان در هنگام حادثه مورد استفاده قرار گیرد.
  • برق آسانسورهای اضطراری باید از طریق مولد برق اضطراری تامین شود.
  • شفت آسانسور باید درز بندی شده و دارای فشار مثبت باشد تا از نفوذ دود به داخل شفت و انتقال آن به سایر قسمت ها جلوگیری نماید.

تاسیسات پناهگاه

  • توصیه می شود سیستم گرمایش، سرمایش و آب گرم مصرفی پناهگاه ها از نوع برقی باشد.
  • هر پناهگاه باید به سیستم برق اضطراری به منظور تامین روشنایی، تعویض هوا، تامین گرمایش و سرمایش و آب گرم مصرفی مجهز باشد.
  • لوله کشی گاز در پناهگاه ها مجاز نیست.

تاسیسات برقی 

  • تجهیزات برق رسانی باید از ساده ترین نوع انتخاب شود.
  • دستگاه تهویه هوا در پناهگاه باید به سیم کشی معمولی خانه با ولتاژ 220 ولت وصل شود.

تاسیسات تهویه و تعویض هوا 

  • فشار داخل سازه (فضای امن پناهگاهی) باید نسبت به محیط خارج مثبت باشد تا نفوذ آلودگی احتمالی به درون سازه غیرممکن شود.
  • تجهیزات تهویه و تعویض هوا، باید در مواقع اقامت طولانی در پناهگاه، درجه های حرارت و رطوبت را تا حد قابل تحمل حفظ نماید.
  • تجهیزات تهویه و تعویض هوا باید در مقابل آثار سلاح ها از قبیل فشار، ضربه موج، لرزش، آوار و ترکش محافظت شوند.
  • دود، گرد و غبار نباید به داخل پناهگاه نفوذ نمایند.
  • حداقل مقدار هوای تازه ای که توسط تجهیزات استاندارد تعویض هوا و تهویه مطبوع در نظر گرفته شده، باید 6 مترمکعب در ساعت برای هر نفر است.
  • برای گرم نمودن سریع فضای پناهگاه می توان مقدار هوای تازه را 3 مترمکعب به ازای هر نفر در نظر گرفت.
  • هوای پناهگاه حتی در زمان عدم استفاده از آن باید از مقادیر حداقل تهویه و تعویض هوا برخوردار باشد.
  • برای اطمینان از سلامت و کارایی دستگاه های تهویه مطبوع، راه اندازی متناوب آنها لازم است.
  • برای تولید هوای تازه باید هوا از طریق فیلترهای ورودی عبور داده شود.
  • می توان هنگام استفاده از فیلتر، مقدار هوای تازه را نهایتاً تا 3 مترمکعب در ساعت برای هر نفر کاهش داد.
  • در پناهگاه ها، کلیه هوای آلوده و مصرفی باید به بیرون تخلیه گردد.
  • طراحی و انتخاب تجهیزات تهویه و تعویض هوا باید براساس استانداردها و مدارک فنی معتبر باشد.
  • در صورت قطع برق، دستگاه های تهویه و تعویض هوا باید قابلیت راه اندازی و کار به صورت دستی را داشته باشد. در این صورت، باید میزان افزایش مصرف اکسیژن و تولید دی اکسیدکربن، نفر یا نفرات فعال اپراتور این دستگاه ها در محاسبات اولیه ظرفیت و تعداد دستگاه های هوا رسان مد نظر قرار گیرد.
  • محل دستگاه تهویه و تعویض هوا، باید به روشنایی اضطراری برای ایجاد حداقل روشنایی مجهز باشد.
  • حداقل فضای موردنیاز، تعداد دستگاههای تهویه هوا و سرویس بهداشتی، راههای فرار و خروجی اضطراری باید طبق جدول1 تعیین گردد.

جدول 1: حداقل فضای موردنیاز، تعداد دستگاه های تهویه، سرویس بهداشتی، راه های فرار و خروجی های اضطراری

تاسیسات برقی و مکانیکی

  • توصیه می شود کانال ورودی هوا در بدنه بازشوی راهروی فرار و یا خروجی های اضطراری قرار داده شود.
  • نصب کانال های ورودی هوا باید به گونه ای باشد که هوای مصرف شده پناهگاه و سایر آلاینده ها (گازها، بوی ناشی از فاضلاب، سوخت و زباله) توسط آن ها به داخل مکیده نشود.
  • در صورتی که امکان تعبیه دستگاه تهویه، داخل یکی از فضاهای پناهگاه نباشد، باید آن را در نزدیک ترین مکان نسبت به کانال ورودی هوا نصب نمود.
  • کانال ورودی هوا را باید در امتداد دیوار و زیر سقف اجرا نمود.
  • هوای مصرف شده داخل پناهگاه باید از طریق سوپاپ فشار مناسب و مورد تایید از کنار در به محیط خارج هدایت شود. این سوپاپ باید درون دیواری که پشت آن راه پله و یا فضای باز است، تعبیه شود.
  • به منظور تعیین جانمایی، نوع و تعداد سوپاپ های فشار باید به ضوابط و دستورالعمل های شرکت های سازنده مراجعه نمود.
  • حجم هوای تهویه سرویس های بهداشتی باید مستقل از حجم هوای مصرفی داخل پناهگاه در نظر گرفته شود. توصیه می شود سیستم تخلیه هوای سرویس های بهداشتی نیز از تخلیه هوای مصرفی مستقل باشد.
  • نصب و سوار نمودن سایر قطعات و دستگاه های لازم باید براساس ضوابط تولیدکننده و با تصویب سازمان ملی استاندارد و سازمان پدافند غیرعامل انجام شود.
  • در زمان نصب فیلتر گازی باید لوله های اتصال خرطومی (متحرک) بدون خمیدگی و شکستن و فرو رفتگی به فیلترهای گازی متصل شوند.
  • فقط از آن دسته از فیلترهای گازی باید استفاده نمود که حفره های آنها پلمپ شده و جدید باشد.
  • پس از کار گذاشتن کانال ورودی هوا باید در دیوار خارجی بتن ریزی انجام شود.
  • جنس کانال باید به گونه ای باشد تا حداقل در مقابل دمای 60 درجه سلسیوس مقاوم باشد.
  • کانال ها را باید با بست های مناسب به طور محکم به دیوار یا سقف متصل نمود.
  • دریچه کانال ورود هوای تازه و دریچه خروج و تخلیه هوای آلوده در دیوارهای خارجی باید با درپوش مشبک پوشانیده شود تا از ورود حشرات و حیوانات کوچک جلوگیری کند.
  • برای حفاظت سوپاپ ضدانفجار و گاز در مقابل آثار مکانیکی سلاح ها، دریچه خروج وتخلیه هوای آلوده که در دیوار خارجی پناهگاه قرار دارد باید به صفحات ضدضربه مجهز شود.
  • حصول اطمینان از سهولت ورود هوای تازه و تخلیه هوای آلوده به محیط بیرون ضروری است.
  • دریچه های ورود هوای تازه یا تخلیه هوای آلوده باید به گونه ای نصب گردد که در صورت لزوم بتوان به سرعت آنها را مسدود کرد.
  • تاسیسات و تجهیزات داخل پناهگاه که غیر قابل تفکیک و ثابت هستند، باید در جای خود محکم شوند.

تاسیسات بهداشتی 

  • استفاده از تاسیسات فاضلاب و شبکه آب رسانی شهری و احداث مخزن بتنی در پناهگاه مجاز نیست.
  • می توان از تاسیسات زیربنایی ساختمان های مسکونی و تجاری که در نزدیکی پناهگاه وجود دارد، به عنوان تاسیسات پناهگاه استفاده نمود.
  • لوله کشی آب و فاضلاب در پناهگاه حتی المقدور با حداقل طول مسیری که قابل انجام است، صورت گیرد.
  • لوله های آب سرد باید به صورت روکار به روش های متداول لوله کشی محکم شود.
  • نصب شیرفلکه قطع سریع در ورودی شبکه لوله های آب رسانی الزامی است.
  • حجم مخزن ذخیره باید براساس حداقل نیاز 12 ساعته نفرات پناهگاه تعیین شود.
  • لازم است سیستم دفع فاضلاب براساس حداقل انباره چاه جذبی یا محفظه سپتیک در فاصله مناسبی از فونداسیون پناهگاه پیش بینی گردد.
  • لوله هواکش در سیستم لوله کشی فاضلاب نیازی به تعبیه سوپاپ ضدانفجاری ندارد.
  • در صورتی که هیچ راه دیگری برای اجتناب از عبور لوله های فاضلاب از درون پناهگاه وجود نداشته باشد، می توان آنها را با رعایت موارد زیر از داخل پناهگاه عبور داد.

الف) لوله های عمودی فاضلاب باید داخل دیوار بتنی و در صورت امکان، داخل دیوارهای جداکننده قرار داده شوند.

ب) چنان چه این لوله ها در دیوارهای خارجی پناهگاه قرار گیرند، باید این دیوارها را با توجه به ضخامت قطر لوله تقویت کرد.

منبع :

نویسنده

نسیم صدرا
دانش آموخته رشته ی مهندسی عمران از دانشگاه شيراز هستم، علاقه مندم مطالعاتم در زمينه های مختلف اين رشته را با شما به اشتراك بگذارم.

مشاوره از طریق واتساپ