سرعت طرح در راه اصلی، فرعی و تونل

3974

سرعت طرح در راه ، سرعتى است که براى تعیین حداقل مشخصات مربوط به طرح هندسى (قوس افقی، قوس قائم، شیب و….) انتخاب مى شود. علاوه بر سرعت طرح در راه ، می توان به سرعت عملکردی و سرعت حرکت اشاره کرد. سرعت عملکردی، سرعتی است که در شرایط آزاد جریان ترافیکی، رانندگان وسیله نقلیه این سرعت را انتخاب می کنند و برای هر یک از اجزای مسیر در شرایط آزاد جریان ترافیکی، برابر سرعتی است که ۸۵ درصد از رانندگان، سرعت معادل با آن و یا کمتر را انتخاب می کنند.

سرعت حرکت، حاصل تقسیم طول قطعه راه بر زمان مورد نیاز وسیله نقلیه برای پیمودن این قطعه می باشد. متوسط سرعت حرکت، مجموع فاصله طی شده توسط وسایل نقلیه در قطعه ای از راه تقسیم بر مجموع زمان های حرکت آنها، در طی یک دوره زمانی مشخص می باشد. متوسط سرعت حرکت، مناسب ترین معیار سرعت، برای تعیین سطح کیفیت ترافیک (سطح سرویس) و هزینه های کاربران می باشد.

انتخاب سرعت طرح در راه

عوامل مؤثر در انتخاب سرعت طرح راهسازی عبارتند از:

  • وضعیت پستی و بلندی منطقه طرح
  • عملکرد مسیر
  • کاربری زمین های مجاور
  • نکات اقتصادی
  • انتظار و تمایلات رانندگان
  • نوع و حجم ترافیک
  • منظرآرایی مسیر
  • کاربران مسیر

بسته به این عوامل، سرعت طرح می تواند از ۳۰ تا ۱۳۰ کیلومتر در ساعت باشد. از سرعت های طرح پایین تر برای مناطق کوهستانی و راه هایی با اهمیت عملکردی کمتر و از سرعت های طرح بالاتر برای مناطق تپه ماهوری و دشت و راه هایی با اهمیت عملکردی بیشتر استفاده می شود.

با در نظر گرفتن عوامل بالا، بیشترین سرعت ممکن به عنوان سرعت طرح انتخاب مى شود، مگر آنکه موقعیت خاص راه مقادیر کمترى را ایجاب کند.

تبصره ۱- سرعت طرح انتخابی، در طرح همه اجزای راه و ویژگی های آن باید مورد توجه قرار گیرد. این توجه به ویژه برای ویژگی هایی که به طور مستقیم با سرعت طرح ارتباط ندارد مانند عرض خطوط عبور، شانه ها و فاصله آزاد جانبی، از اهمیت بیشتری برخوردار می باشد.

تبصره ۲- سرعت طرح انتخابی نباید با سرعت عملکردی (که در مرحله بهره برداری راه قابل اندازه گیری است)، تفاوت قابل ملاحظه ای داشته باشد.

تبصره ۳- در راه هایی با طول زیاد، تغییر سرعت های طرح انتخابی برای قطعات مختلف راه نباید به صورت ناگهانی انجام شود. این تغییر باید به تدریج و در طول کافی باشد تا امکان تغییر تدریجی سرعت برای رانندگان، قبل از رسیدن به قطعه با سرعت طرح کمتر فراهم شود. اختلاف سرعت طرح دو قطعه متوالی از یک مسیر نباید بیشتر از ۲۰ کیلومتر در ساعت باشد.

تبصره ۳- در راه هایی با طول زیاد، تغییر سرعت های طرح انتخابی برای قطعات مختلف راه نباید به صورت ناگهانی انجام شود. این تغییر باید به تدریج و در طول کافی باشد تا امکان تغییر تدریجی سرعت برای رانندگان، قبل از رسیدن به قطعه با سرعت طرح کمتر فراهم شود. اختلاف سرعت طرح دو قطعه متوالی از یک مسیر نباید بیشتر از ۲۰ کیلومتر در ساعت باشد.

سرعت طرح در راه های شریانی و اصلی مطابق جدول ۱ و برای راه های فرعی مطابق جدول ۲ می باشد.

جدول ۱- سرعت طرح در راه های شریانی و اصلی

سرعت طرح در راه

جدول ۲- سرعت طرح در راه های فرعی

سرعت طرح راهسازی

سرعت طرح در تونل ها

به علت هاى اقتصادى، عموماً تعیین ابعاد کافى براى مقطع عرضى و تجهیزات تونل به منظور حذف عیب ناشى از تغییر محیط ناگهانى هنگام ورود راننده، غیر ممکن است. لذا سرعت طرح براى تونل، اغلب از سرعت طرح راهى که تونل در آن قرار گرفته، کمتر است.

مقدار انتخاب شده سرعت طرح نه تنها در تعیین مشخصات هندسى تونل دخالت مى کند، بلکه در موارد زیر نیز مؤثر است :

۱- طول مربوط به روشنایى اضافى ورودى

۲- آغاز روشنایى کمتر در جایى که فاصله دید از فاصله دید توقف بیشتر باشد

۳- عمل فشرده شدن هواى تونل به وسیله وسایل نقلیه (اثر پیستونى وسایل نقلیه در امر تهویه)

۴- آلودگى هواى تونل

سرعت طرح تونل ها در آزادراه ها، بزرگراه ها و راه های اصلی جدا شده، حداقل ۸۰ کیلومتر در ساعت، در راه هاى اصلى حداقل ۶۰ کیلومتر در ساعت و راه های فرعی برابر با ۶۰ کیلومتر در ساعت است.

برای کسب اطلاعات بیشتر به نشریه شماره ۴۱۵ آیین نامه طرح هندسی راه های ایران مراجعه نمایید.

محمد حسن دانشور
محمد حسن دانشور

دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی عمران گرایش ژئوتکنیک دانشگاه شیراز هستم امیدوارم بتوانم آموخته های 7 سال تحصیل و پژوهش خود را در دانشگاه شیراز با شما دانشجویان و مهندسین عمران به اشتراک بگذارم

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*