چین خوردگی زمین از پدیده های ساختاری سنگ

3919

یکی از معمولترین پدیده های ساختاری سنگ ها، چین خوردگی زمین است که اگر چه در سنگ های لایه ای به خوبی مشخص است، اما در حالت کلی، چین خوردگی در تمام انواع سنگ ها اتفاق می افتد.

در صورتی که طبقات بیشتر از حالت ارتجاعی خود تحت فشار قرار گیرند خمش و یا موج هایی در آنها ایجاد می شود که به آن چین خوردگی می گویند.

علت چین خوردگی زمین ممکن است تابع عوامل مختلفی مانند تزریق مواد از زیر، فشار ناشی از وزن مواد فوقانی و نیروهای تکتونیکی جهت دار باشد.

ابعاد چین های حاصله در سنگ ها در مقیاس وسیعی متفاوت است و طول موج چین از چند سانتیمتر تا چندین کیلومتر تغییر میکند.

شکل ۱ ساختمان عمومی یک چین خوردگی زمین را نشان می دهد.

شکل ۲ نحوه نمایش چین خوردگی را بر روی نقشه نشان می دهد.

شکل ۳ نمونه ای از رخنمون یک چین خوردگی در طبیعت را نشان می دهد.

بروز چین خوردگی در سنگ ها، سبب ایجاد تغییرات ژئومکانیکی در آنها می شود که از جمله آنها می توان به ایجاد درز و ترک در سنگ های مقاوم و نیز توسعه تنش های برشی در منطقه فشاری چین اشاره کرد.

در مورد سنگ های چین خورده، اغلب پدیده تمرکز تنش نیز اتفاق می افتد و در مواردی که میزان این تنش ها زیاد باشد، ممکن است به هنگام حفر تونل، پدیده انفجار سنگ را در پی داشته باشد.

وجود چین خوردگی در سنگ سبب کاهش مقاومت آن می شود و در اثر احداث تونل ممکن است درز و شکاف های بیشتری را در سنگ سبب شود.

شکل ۴ مثال هایی از تاثیر چین خوردگی را در حفر تونل نشان می دهد.

چین خوردگی زمین

شکل ۱- نمای عمومی یک چین و اجزا آن

چین خوردگی در نقشه

شکل ۲- نحوه نمایش چین خوردگی بر روی نقشه

رخنمون چین خوردگی

شکل ۳- رخنمون یک چین در طبیعت (مسیر جاده تهران – چالوس)

چین خوردگی های زمین

شکل ۴- وجود شرایط ناپایدار در سقف و دیواره تونل به علت درز و شکاف های ناشی از چین خوردگی

محمد حسن دانشور
محمد حسن دانشور

دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی عمران گرایش ژئوتکنیک دانشگاه شیراز هستم امیدوارم بتوانم آموخته های 7 سال تحصیل و پژوهش خود را در دانشگاه شیراز با شما دانشجویان و مهندسین عمران به اشتراک بگذارم

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*