Tuesday ,17 October 2017 / سه شنبه ,۲۵ مهر ۱۳۹۶
خانه / کارشناسی / هیدروگرافی در محدوده بنادر و تعریف هیدروگرافی
نسخه چاپی    کد مطلب : 3215

هیدروگرافی در محدوده بنادر و تعریف هیدروگرافی

در این پست ابتدا به تعریف هیدروگرافی می پردازیم سپس جزئیات مربوط به هیدروگرافی در محدوده بنادر را تشریح می کنیم.

مقدمه

هیدروگرافی “مطالعه، تفسیر و نقش برداری از اقیانوس ها، دریاها، دریاچه ها و رودخانه ها” تعریف می شود.

هیدروگرافی اهمیت ویژه ای در عملیات لایروبی در جائیکه محدودیت زمانی و مکانی وجود دارد، دارا می باشد.

هیدروگرافی برای تعیین میزان لایروبی و نظارت بر آن پس از انجام لایروبی، مورد استفاده قرار می گیرد.

قبل، بعد و در حین عملیات لایروبی لازم است از منطقه مورد نظر هیدروگرافی صورت گیرد.

برای ارزیابی میزان لای برداری انجام شده، لازم است نقشه های هیدروگرافی تهیه گردد.

انجام عمل هیدروگرافی قبل و درحین لایروبی در تعیین اثرات لایروبی بر محیط زیست دریایی کمک می نماید.

هیدروگرافی منطقه تخلیه مواد لایروبی شده قبل از شروع تخلیه مواد و نیز بطور منظم و دوره ای صورت می گیرد.

هیدروگرافی قبل از لایروبی برای بررسی دستیابی به اهداف طراحی شده ضروری است و تکرار آن بررسی میزان کم عمقی را نشان خواهد داد.

هیدروگراف های تکراری و دوره ای کمک می کند تا الگوی رژیم رسوب گذاری منطقه و همچنین استفاده اقتصادی از لایروب ها، صورت گیرد.

دقت و سرعت دو عامل ضروری در عمل هیدروگرافی می باشد.

استفاده از ابزارهای الکترونیکی مدرن و تکنولوژی مینی کامپیوترها، روش های جدیدی را برای جمع آوری و پردازش اطلاعات را فراهم آورده است.

موقعیت یابی POSITONING

نقشه برداری هیدروگرافی از یک شناور متحرک بر روی یک سطح متحرک به منظور هیدروگرافی در محدوده بنادر حاصل می شود.

بنابراین سیستم موقعیت یابی در امر هیدروگرافی از ماهییت پویایی برخوردار می باشد.

خطاهایی که در اثر کاربرد غیر صحیح زمانی، در اجزای مختلف سیستم، سنجش موقعیت و مشکلات در تعیین فواصل، ایجاد می شود.

اعمال یک دقت یکنواخت استاندارد این مزیت را خواهد داشت تا موقعیت یابی در مرحله بررسی و آنچه که در طول انجام کار است، یکسان باشد.

عمق آب Water Depth

در هیدروگرافی در محدوده بنادر، سطح بستر دریا معمولاً با اندازه گیری عمق آب در نقطه ای بالای بستر دریا و ثبت همزمان سطح دریا نسبت به نقطه مبنای مناسب، تعیین می گردد.

سطح آب توسط تاید گیج ثبت می گردد و عمق آب بوسیله اکوساندر یا میل عمق یاب تعیین می شود.

تاید گیج که شامل خط کش مدرج نیز می باشد یکی از مناسب ترین و قابل اعتمادترین روش های اندازه گیری سطح آب در هر نقطه و زمان می باشد.

خواندن مندرجات در روی تاید گیج می تواند توسط دستگاه واکی تاکی به قایق هیدروگراف یا ایستگاه های ساحلی ارسال گردد.

اندازه گیری عمق آب Water Depth Measurement

طناب سر بدار Lead Line

طناب سربدار یک طناب با انعطاف پذیری زیاد و کشش ناپذیر است که معمولاً تکه ای زنجیر یا سیم است که به وزنه استوانه ای سربی، متصل است.

طناب به قسمت هائی علامت دار تقسیم می شود. معمولاً هر نیم متر یک علامت گذاشته می شود.

استفاده از طناب سربدار در جریانات آبی و نیز اعماق بیش از ۲۰ متر محدودیت دارد.

اگر چه کاربرد طناب سرب دار در عمق یابی بنادر تقریباً از بین رفته است لیکن برای اندازه گیری اعماقی که به قایق های هیدروگرافی در محدوده بنادر دسترسی وجود ندارد، مورد استفاده قرار می گیرند.

همچنین برای اندازه گیری عمودی سازه های دریایی می تواند کاربرد داشته باشد.

افراد هیدروگرافی که دارای تجربه هستند می توانند در شرایطی که رسوب شدید و گل سیال وجود داشته باشد و استفاده از اکوساندرهای مافوق صوت خطا داشته باشد، با استفاده از طنابهای سرب دار عمق قابل دریانوردی را تعیین نمایند.

ارزیابی نشان داده است که این اندازه گیری دارای قابلیت اطمینان خوبی است.

اکوساندرها Echo Sounders

اکوساندرهای مافوق صوت امروزه به طور گسترده برای اندازه گیری اعماق دریا مورد استفاده قرار می گیرند.

اساس کار اکوساندرها ارسال پالس های کوتاه مافوق صوت از طریق آنتن آب (Transducer) که بر روی قایق هیدروگراف متصل است، می باشد.

زمان رفت و برگشت به این صورت محاسبه می شود که پالس از آنتن زیر آبی به بستر دریا برخورد می کند، سپس مجدد به آنتن زیرآبی باز می گردد.

با معلوم بودن سرعت صوت در آب (بعد از اعمال تصحیحات لازم )، امکان محاسبه عمق آب، وجود خواهد داشت.

قبل از عمق یابی فاصله آنتن زیر آبی که معمولاً در بدنه قایق هیدروگراف نصب شده است، می بایست بررسی گردد که آیا می تواند با توجه به میزان بار قایق و غلظت آب که به طور گسترده در یک منطقه تغییر می یابد، باعث ایحاد اختلاف در اعماق شود.

این اصلاحات می بایست بطور دوره ای با تقاضای شرایط محیطی، صورت گیرد.

تعیین اشیاء زیرآبی با استفاده از مغناطیس سنج Magnetometer Profiling

در این روش یک دستگاه مغناطیس سنج میدان های مغناطیسی نزدیک به بستر دریا را پیدا و ثبت می نماید.

عناصر آهنی موجود در زیر بستر دریا می تواند توسط مگنتومیتر شناسائی گردد.

انحرافات مغناطیسی ناشی از خطوط لوله زیر دریائی، مهمات زیرآب و دیگر آثار مغناطیسی را پیدا می نماید.

اثرات اشیاء آهنی که در زیر آب می باشند قابل اندازه گیری می باشند اگر چنانچه وزن شی مورد نظر بیش از ۱۰۰ کیلو و نزدیکتر از ۱۰ متر به Flash باشد، تعیین شی امکان پذیر است.

برای کارهای با دقت زیاد، خطوط یک در میان می بایست در جهت خلاف جهت با حرکت Flash تا جای ممکن نزدیک به بستر دریا حرکت نماید.

پردازش داده ها

روش کلاسیک برای ترسیم نقشه های هیدروگرافی به منظور انجام هیدروگرافی در محدوده بنادر مراحل زیر را شامل می گردد:

هیدروگرافی از گزارشات ثبت شده توسط عمق یاب در موقعیت بلافاصله اندازه گیری و ثبت می گردد.

این عمل اطلاعات عمق و موقعیت را ارائه می نماید.

پس از تبدیل عمق به مبنای نقشه، عدد اعماق بر روی نقشه نوشته می شود و منحنی های هم عمق بوسیله دست کشیده می شوند.

این روش نیاز به تعداد زیادی افراد با تجربه دارد و نیز زمان زیادی لازم است تا نقشه تهیه گردد.

به عنوان مثال پردازش دستی اطلاعات برای رسم نقشه یک کانال دو کیلومتری به مدت چند روز وقت نیاز دارد تا تهیه شود.

قایق هیدروگراف Survey Launch

قایق هیدروگراف یک شناور مخصوص برای استفاده مقاصد هیدروگرافی در محدوده بنادر می باشد.

یک قایق هیدروگراف می بایست طوری انتخاب گردد تا مناسب آب و هوای منطقه که قایق غالباً در آنجا فعالیت دارد، باشد.

مشخصات اصلی قایق هیدروگراف عبارتند از:

  • طول، عرض و آبخور
  • سرعت و قابلیت مانور
  • اتاق با سکان بزرگ و نور کافی
  • محل نصب آنتن ها (Transducers) در بدنه و با در نظر گرفتن محل نصب آنتن های رادیوئی، تریم (Trim) و Squat
  • منبع برق مستقل برای تجهیزات هیدروگرافی
  • محل اقامت برای افراد با توجه به شرایط منطقه

در بعضی از بنادر برای هیدروگرافی از هاورگرافت ها به لحاظ سرعت بیشتر استفاده می نمایند.

همچنین از قایق هایی که هم در خشکی و هم در دریا می توانند حرکت نمایند برای عمق یابی آب های کم عمق به منظور هیدروگرافی در محدوده بنادر استفاده می گردد.

هیدروگرافی در محدوده بنادر

قایق هیدروگرافی مجهز به مالتی بیم اکوساندر

تهیه کننده : مهندس علی مرادی

ویرایش و انتشار : پرتال جامع مهندسی عمران – www.ucivil.ir

درباره‌ی محمد حسن دانشور

دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی عمران گرایش ژئوتکنیک دانشگاه شیراز هستم امیدوارم بتوانم آموخته های 7 سال تحصیل و پژوهش خود را در دانشگاه شیراز با شما دانشجویان و مهندسین عمران به اشتراک بگذارم

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

*