Tuesday ,17 October 2017 / سه شنبه ,۲۵ مهر ۱۳۹۶
خانه / کارشناسی / انواع خرابی آسفالت و دلایل ایجاد شدن آنها
نسخه چاپی    کد مطلب : 3066

انواع خرابی آسفالت و دلایل ایجاد شدن آنها

در این پست ابتدا انواع خرابی آسفالت را برمی شماریم سپس هر یک را به اختصار توضیح می دهیم و دلایل ایجاد شدن آنها را بررسی می کنیم.

به طور کلی انواع خرابی آسفالت را می توان به صورت زیر طبقه بندی کرد :

  • ترک های عرضی Transverse Cracking
  • ترک های بلوکی Block cracking
  • ترک های طولی Longitudinal Cracking
  • ترک های سوسماری Aligator Cracking
  • ترک های لبه Edge Cracking
  • ترک های لغزشی Slippage Cracking

در ادامه هر یک از انواع خرابی آسفالت را به اختصار توضیح می دهیم :

ترک های عرضی

ترک های عرضی نوعی ترک انقباضی است که غالباً در مناطق با تغییرات دمای زیاد رخ می دهند.

وقوع این خرابی آسفالت عمدتاً به دلیل افت درجه حرارت است.

بدین صورت که با کاهش دما تنش کششی در مصالح روسازی ایجاد شده و افزایش این تنش شکست روسازی را در پی خواهد داشت.

ترک عرضی از انواع خرابی آسفالت

شکل ۱ : ترک عرضی از انواع خرابی آسفالت

ترک های طولی

بروز این نوع ترک اغلب تحت تأثیر ترافیک می باشد.

نیروی برشی افقی که زیر چرخ وسایل نقلیه بر روی سطح روسازی اعمال می شود باعث ایجاد تنش و کرنش کششی در جهت عمود بر حرکت وسایل نقلیه در روسازی می شود و بروز ترک های طولی ناشی از همین تنش ها و کرنش های کششی است.

عدم اجرای صحیح درز طولی بین دو باند آسفالت و انعکاس ترک های لایه های زیرین روسازی به رویه هم می توانند از علل به وجود آورنده این نوع خرابی باشند.

ترک های طولی در آسفالت

شکل ۲ : ترک های طولی از انواع خرابی آسفالت

ترک پوست سوسماری

وقوع این خرابی نشانگر جابجایی زیاد یک یا چند لایه زیرین روسازی در اثر بارگذاری و یا خستگی بیش از حد لایه رویه آسفالتی در اثر تکرار بارهای وارده است.

روسازی های آسفالتی که بر روی بستر تراکم پذیر با مقاومت کم و با قابلیت شکل پذیری زیاد احداث شده اند، همچنین لایه های اساس و زیر اساس با تراکم کم می توانند عامل بروز این خرابی باشند.

ترک پوست سوسماری

شکل ۳ : ترک پوست سوسماری

ترک بلوکی یا موزاییکی

ترک های بلوکی نوعی ترک به هم پیوسته هستند که روسازی ها را به قطعات تقریباً مستطیلی شکل تقسیم می کنند.

پیدایش ترک های بلوکی عمدتاً در اثر انقباض بتن آسفالتی (ترک انقباضی) و سیکل روزانه درجه حرارت (که منجر به سیکل تنش – کرنش می شود) به وجود می آید.

ظهور ترک های بلوکی بیانگر این واقعیت است که قیر مصرفی در آسفالت به میزان قابل ملاحظه ای سفت شده است.

ترک های بلوکی معمولاً ناشی از بارگذاری ترافیک نبوده و تنها تحت تأثیر عوامل جوی می باشند، لذا این گونه ترک ها را در نواحی که تحت بار ترافیک نبوده نیز مشاهده می شوند.

ترک بلوکی یا موزاییکی

شکل ۴ : ترک بلوکی یا موزاییکی

ترک های لبه

ترک های لبه به موازات لبه خارجی روسازی و معمولا حدفاصل ۳۰ تا ۶۰ سانتیمتری از آن، امتداد پیدا می کنند.

سیر خرابی در اثر بارگذاری ترافیکی تسریع می شود و علت آن فقدان پایداری و استقامت برشی خاک و یا مصالح کناره های روسازی راه است.

ترک لبه در روسازی راه

شکل  : ترک لبه در آسفالت

ترک های لغزشی

ترک های لغزشی به ترک های هلالی شکل اطلاق می شوند.

این ترک ها هنگامی بوجود می آیند که ترمزگیری یا گردش چرخها باعث لغزیدن یا تغییر شکل قشر رویی روسازی شوند.

در واقع معمولاً هنگامی اتفاق می افتد که پیوستگی بین لایه رویه و لایه زیر آن ضعیف است.

ترک لغزشی یا هلالی

شکل ۶ : ترک لغزشی یا هلالی

شن زدگی (هوازدگی)

طی این نوع خرابی، دانه های روسازی دچار جداشدگی می شوند.

علت این خرابی کمبود قیر در روسازی است.

مکانیزم های پیدایش ترک ها در روسازی های آسفالتی

حالت اول : در این حالت ترک در اثر تغییرات درجه حرارت، انبساط و انقباض مصالح ایجاد و سپس در اثر تنش خمشی ناشی از بارگذاری و عبور ترافیک در لایه گسترش می یابد.

حالت دوم : در این حالت ترک در اثر تنش های نیروهای برشی حاصل از بارگذاری و عبور ترافیک ایجاد و سپس در لایه گسترش می یابد.

حالت سوم : در این حالت ترک در اثر تنش های سطحی افقی بین چرخ و سطح روسازی حاصل از بارگذاری و عبور ترافیک ایجاد و سپس در لایه گسترش می یابد.

ویرایش و انتشار : پرتال جامع مهندسی عمران – ucivil.ir

درباره‌ی محمد حسن دانشور

دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی عمران گرایش ژئوتکنیک دانشگاه شیراز هستم امیدوارم بتوانم آموخته های 7 سال تحصیل و پژوهش خود را در دانشگاه شیراز با شما دانشجویان و مهندسین عمران به اشتراک بگذارم

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

*