Tuesday ,17 October 2017 / سه شنبه ,۲۵ مهر ۱۳۹۶
خانه / کارشناسی / معرفی سقف دال بتنی و بررسی مزایا و معایب آن
نسخه چاپی    کد مطلب : 2897

معرفی سقف دال بتنی و بررسی مزایا و معایب آن

در این پست ابتدا به معرفی سقف دال بتنی می پردازیم، سپس در ادامه انواع دال بتنی را معرفی می کنیم و عملیات ساخت این نوع سقف را شرح می دهیم.  در پایان نیز مزایا و معایب این نوع سقف بررسی می شود.

سقف دال بتنی یک عضو سازه ای در ساختمان های امروزی است.

دال های افقی بتنی مسلح، معمولا دارای ضخامتی بین ۱۰ تا ۵۰ سانتیمتر بوده و عمدتا در سقف طبقات به کار برده می شوند. از دال های نازکتر نیز به عنوان سنگ فرش استفاده می گردد.

در بسیاری از ساختمان های مسکونی و صنعتی، هنگام ساختن طبقه همکف، از پی و یا خاک زیر ساختمان، به عنوان تکیه گاه برای دال های بتنی ضخیم استفاده می شود. در ساختمان های بلند مرتبه و آسمان خراش ها نیز با قرار دادن دال های بتنی پیش ساخته کم ضخامت در بین قاب های فولادی، سقف هر یک از طبقات را درست میکنند.

در نقشه های فنی، برای نشان دادن دال های بتنی مسلح، به اختصار از (r.c.slab) یا  (.r.c) استفاده می شود.

در این جا دو موضوع مهم و اساسی درباره حرارت و گرما وجود دارد. نخستین مورد مربوط به عایق کاری کف است. در ساختمان های قدیمی، دال بتنی مستقیما بر روی زمین قرار میگرفت که موجب از دست رفتن حرارت اتاق می شد.

اما در ساختمانهای امروزی، دالهای بتنی معمولا بر روی لایه ای از عایق، (یونولیت) قرار می گیرند. گاهی در داخل دال از لوله های گرمایش از کف نیز استفاده می شود. با این حال هنوز دال های عایق نشده، برای ساختن ساختمان های دور افتاده ای که نیازی به گرمایش یا سرمایش ندارند، مورد استفاده قرار می گیرند.

در این گونه موارد دال بتنی را به طور مستقیم بر روی لایه سنگی قرار می دهند که این لایه، دمای دال را در طول سال حفظ کرده، گرمایش و سرمایش ساختمان را تامین می کند.

مورد دوم، جرم حرارتی بالا است که در دیوارها، کف ها و جاهایی که بتن در داخل پوشش حرارتی قرار می گیرد، کاربرد دارد.

اشکالی که وجود دارد در مواقعی است که اتاق به صورت متناوب گرم میشود؛ چنانچه در نتیجه تاخیر در گرمایش ساختمان، گرم شدن بتن نیز زمان می برد.

با این حال در مناطقی با نوسانات دمایی بالا در طول روز، این یک مزیت به حساب می آید. در این حالت، دال به عنوان یک تعدیل کننده حرارت عمل کرده و دمای ساختمان را در روز کاهش و در شب افزایش می دهد.

برای افزایش نسبت مقاومت به وزن دال ها، تعدادی روش طراحی وجود دارد. در همه این طرح ها، سطح بالایی دال به صورت مسطح و صاف بوده و سطح پایینی نیز به حالت های زیر ساخته میشوند.

دال موج دار که برای ساختن آن معمولا بتن را در یک سینی فولادی موج دار می ریزند.

در این نوع از دال، مقاومت و خمش در مقابل وزن خود دال مقدار مناسبی دارد.

دال موج دار را در جهت کوتاه و از سمتی به سمت دیگر استفاده می کنند.

دال دندانه ای (یک طرفه) که مقاومت قابل توجهی در یک جهت دارد. دال کلوچه ای (دو طرفه) که در هر دو جهت، دارای مقاومت بالایی است.

در دال های یک طرفه، لنگر مقاوم تقویتی، تنها در جهت کوتاه لازم است. زیرا لنگر در محور کوتاه آنچنان دارای مقدار کمی است که میتوان از آن صرف نظر نمود.

در صورتی که نسبت طول جهت بلند دال به جهت کوتاه تر، بیشتر از ۲ باشد، میتوان دال را به صورت یک طرفه در نظر گرفت.

اما در دال های دو طرفه، در هر دو جهت، به لنگر مقاوم تقویتی نیاز است.

اگر نسبت طول جهت بلند به کوتاه، کوچک تر از ۲ باشد، آنگاه باید لنگر هر دو جهت را در طراحی بررسی کرد.

عملیات ساخت دال بتن

یک دال بتنی ممکن است به صورت پیش ساخته و یا اجرا شده در محل پروژه باشد.

دال های پیش ساخته در کارخانه تولید شده و به محل انتقال می یابند تا در بین تیرهای فولادی یا بتنی نصب شوند.

این نوع از دالها ممکن است به صورت پیش تنیده (در کارخانه)، پس تنیده (در محل کارگاه)، یا تنیده نشده باشد.

سقف دال بتنی

شکل ۱ : سقف دال بتنی ( بتن پیش تنیده )

لازم است که تکیه گاه دال در سازه، از نظر ابعاد به صورت دقیق ساخته شود، تا دال پیش ساخته به شکل مناسب در محل خود قرار گیرد.

در محل پروژه، دال بتنی با استفاده از قالب هایی که خمیر بتن را به داخل آن می ریزند، اجرا می شود.

در حالتی که دال به صورت مسلح اجرا شود، آرماتورهای تقویتی را قبل از بتن ریزی در داخل قالب قرار می دهند.

برای نگهداشتن میلگردها در داخل قالب، از وسایل پلاستیکی استفاده می شود تا بتن، به صورت کامل آرماتورهای تقویتی را پوشش دهد.

ممکن است در هنگام اجرای دال کف، از دیوارهای کناری خود ساختمان، به عنوان قالب برای بتن ریزی استفاده شود، ولی در دال سقف، از قالب هایی مانند سینی که توسط داربست های موقتی نگهداشته شده اند استفاده می شود که بعد از سفت شدن بتن، این داربست ها را بر می دارند.

قالب ها عمدتا از صفحات و قطعات چوبی، پلاستیکی و یا فولادی ساخته می شوند.

امروزه در پروژه های ساختمانی تجاری، معمولا برای بالا بردن کیفیت کار، از قالب های پلاستیکی و فولادی استفاده می شود. در حالی که در ساخت و سازهایی با بودجه کم استفاده از قطعات چوبی، بسیار رایج است.

گاهی هم احتیاجی به استفاده از قالب نیست.

برای مثال در دال های کف که توسط آجر یا دیوارهای پی احاطه شده اند، دیوارها به عنوان کناره های سینی قالب عمل میکنند.

مزایای سقف دال بتنی

  • صرفه جویی در مصالح مصرفی در سقف (سیمان، سنگدانه، آب و فولاد)
  • مقاومت در برابر زمین لرزه به علت کاهش وزن
  • مقاومت در برابر آتش
  • رفتار خمشی و مقاومت برشی بالا
  • خزش قابل قبول
  • کاهش هزینه های حمل و نقل
  • عمر مفید و طولانی تر ساختمان
  • قابلیت عایق صوتی نسبتا مناسب

معایب سقف دال بتنی

از جمله معایب سقف دال بتنی می توان به سنگین تر بودن آن اشاره کرد و همچنین در این سقف نیروی فشاری و کششی به یک نوع مصالح که بتن است وارد می شود که همان طور که می دانید بتن در برابر نیروی کششی عملکرد مناسبی ندارد.

همچنین سقف دال بتن مشکلات اجرای نسبتا زیادی دارد.

دال بتن عموما در ساختمان های اسکلت بتنی عملکرد خوبی دارند و برای ساختمان های اسکلت فولادی توصیه چندانی نشده است.

دال بتنی در راه پله

شکل ۲ : آرماتور بندی برای دال بتنی در راه پله

گردآوری : مهندس سجاد تیموریان (کارشناس ارشد مهندسی مدیریت ساخت)

منتشر کننده : پرتال جامع مهندسی عمران

درباره‌ی محمد حسن دانشور

دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی عمران گرایش ژئوتکنیک دانشگاه شیراز هستم امیدوارم بتوانم آموخته های 7 سال تحصیل و پژوهش خود را در دانشگاه شیراز با شما دانشجویان و مهندسین عمران به اشتراک بگذارم

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

*